[IMG]

Muốn làm một bộ phim điện ảnh tuyệt vời? Bạn phải làm chủ được các cảnh quay đơn giản. Một cảnh dolly được thực hiện đúng tạo thêm sự phong phú và ẩn ý cho cảnh của bạn, mà vẫn tăng giá trị sản xuất và giữ chân được khán giả. Làm đúng được những điều này – không chỉ cải thiện cách kể chuyện và tác động trực quan tại cùng thời điểm – tuy nhiên đây là yêu cầu khó thực hiện. Nhưng đối với cách kể chuyện sắc sảo, bạn muốn có một công cụ xứng đáng với việc bạn đã lên kế hoạch chu đáo. Một nhà làm phim thông minh có thể tạo ra những cảnh phim năng động, mang tính điện ảnh bằng cách sử dụng các công cụ làm phim cổ điển nhất – camera dolly.

[IMG]Đạo diễn tiên phong Ida Lupino kiểm tra một cảnh dùng dolly

Tại sao lại sử dụng dolly?
Steadicams, cần cẩu, và drones thường có chi phí thuê cao và cần những người điều khiển chuyên nghiệp. Thì với dolly chi phí rất rẻ. Ở Việt Nam bạn có thể dễ dàng thuê được với chi phí dao động từ 500 – 2 triệu/ ngày mà không cần người điều khiển chuyên nghiệp. Bạn có thể tạo một dolly DIY khá tốt với các vật liệu có thể mua được. Còn nếu không có tiền ư? Mượn một chiếc xe lăn và đẩy camera của bạn đi xung quanh để thu cảnh run-and-gun. Có rất nhiều lựa chọn, và nhiều lựa chọn có giá rẻ.

[IMG]
Một sản phẩm dolly tự chế

Dolly là một công cụ công nghệ thấp để tăng sự chính xác. Sự thiết kế đơn giản của nó dành cho những ý tưởng vĩ đại thay vì kỹ thuật vĩ đại. Nó khuyến khích bạn tự hỏi mình, “Cảnh quay này thực sự làm nên được điều gì?.

Di chuyển camera, trái ngược với pan hay zoom, thay đổi quan điểm của khán giả. (Xem video cũ tuyệt vời này nếu bạn cần một minh chứng).

Một take dài – đặc biệt là với một camera di chuyển – giúp chia nhỏ thông tin. Nó khiến người xem muốn đặt câu hỏi. Điều gì đang được tiết lộ hay bị che dấu? Ngược lại, một cảnh cut lại cung cấp thông tin ngay lập tức, thường mang đến các câu trả lời.

Taxi Driver: cảnh quay phản ánh tính thực tế của nhân vật

Một camera di chuyển một cách thận trọng có thể nói lên những điều mà nhân vật của bạn không thể hoặc sẽ không nói. Những cảnh hoặc trường đoạn hoạt động trên hai cấp độ, tương tự như cách diễn xuất của một diễn viên có thể truyền tải qua cả lời dẫn và ẩn ý. Những cảnh động chuyển đổi những cảnh đơn giản thành một cái gì đó đặc biệt. Hãy xem xét một ví dụ kinh điển từ Taxi Driver.

Martin Scorsese là bậc thầy về cảnh quay dùng dolly không có mục đích – một bước di chuyển của camera không phải được gợi ra bằng việc di chuyển các yếu tố trong cảnh. Cảnh quay này là hoàn hảo; hoàn thành hình ảnh chỉ trong vài giây mà có thể mất vài phút để diễn tả. Theo phép ẩn dụ diễn xuất của chúng tôi, lời dẫn thường rõ ràng, thậm chí là nhàm chán: Travis (Robert DeNiro) xin lỗi vì lỡ hẹn, đề nghị một ngày khác và bị từ chối. Ẩn ý không rõ ràng bằng.

Chuyển động dolly tạo ra một sự kết nối hình ảnh giữa Travis, hành lang trống và đêm mưa. Các ký hiệu học của cảnh đã được phân tích kỹ càng – nghiêm túc mà nói, thậm chí có một trang Sparknotes về nó – nhưng, với tôi, cảnh quay truyền tải một sự cô đơn khủng khiếp. Rất khó để giải thích. Cảnh quay này chỉ là một anh chàng nói vào điện thoại trả tiền. Sau đó, camera di chuyển, và nó trở thành một cái gì đó mạnh hơn.

Animal Kingdom: đe dọa sự căng thẳng

Ví dụ tiếp theo, từ Animal Kingdom, điều khiển khán giả theo một cách mạnh mẽ. Cảnh quay bắt đầu với một chuyển động dolly, và sau đó các cảnh cắt giữa một loạt các cảnh tĩnh ngắn. Chú ý đến cách xây dựng sự căng thẳng của cảnh trong quá trình của cảnh quay di chuyển và rồi những sự thay đổi khi nó cắt đến cảnh tiếp theo.

Sự chuyển động chậm của dolly tạo nên cảnh. Sau đó biểu cảm khát khao của Pope (Ben Mendelsohn) xuất hiện trên khung hình. Camera tiếp tục di chuyển, nhưng vẫn trên khuôn mặt của anh ta đủ lâu để khiến biểu cảm đó khiến chúng ta khó chịu. Chúng tôi giả định rằng anh ta đang nhìn vào TV cho đến khi hình ảnh cắt đến chỗ cô gái đang ngủ, Nicky (Laura Wheelwright). Khung cảnh có đầy cảm giác đe dọa trước khi có hành động hay lời đối thoại đầu tiên.

  • Nội dung: Tất cả đều thiếp đi khi xem TV. Pope đặt Nicky lên giường và nói với Joshua (James Frecheville) rằng cô ấy rất đẹp.
  • Ẩn ý: Pope rất đáng sợ

Một bộ phim bé hơn đã có thể cho Pope một cảnh là “kẻ xấu” để chỉ cho chúng ta sự không thể đoán trước và nguy hiểm của anh ta. Nhưng Animal Kingdom thành công bằng cách tin tưởng ngôn ngữ điện ảnh là để giao tiếp một cách tự nhiên theo bản năng.

Fargo: còn tuyệt hơn một cảnh tiến dolly in

Hai ví dụ trước thành công vì đi ngược quy ước. Hãy xem xét một cảnh từ Fargo dùng một cảnh dolly thông thường và làm nó tỏa sáng.

Cảnh Dolly in vào từ từ là cảnh dolly cổ điển. Việc tiến vào này thường được sử dụng trong bài phát biểu hoặc cảnh kịch dài, khi nhân vật không di chuyển. Loại bỏ một cách tinh tế các thông tin không liên quan khỏi màn hình khiến khán giả dựa vào và tập trung vào việc xảy ra ở trung tâm. Thường thì hiệu ứng âm thanh nhỏ dần đi và nhạc phim sẽ tăng lên trong thời gian di chuyển camera, làm tăng tác động của nó.
Ví dụ này sẽ lấy cảnh tiến vào và thêm một lớp cảnh khác – cửa sổ mờ không nhìn rõ. Jerry (William H. Macy) cố gắng để nói nhẹ nhàng và tự tin, nhưng chúng ta biết điều gì đó đang diễn ra. Camera tiến về phía trước sử dụng một ống kính góc rộng, tạo sức ép cho Jerry. Phần không nhìn thấy trên cửa sổ mờ và dày lên cho đến khi chúng trông giống như thanh sắt trong tù. Jerry không chỉ là ở một vị trí khó khăn; mà anh ta còn đang hết dần thời gian.

The Piano Teacher và khoảng cách đồng cảm

Chúng tôi đã chứng minh rằng cảnh dolly là một công cụ chủ quan mạnh mẽ. Tuy nhiên, nó cũng có thể truyền tải chủ nghĩa hiện thực mộc mạc. Cảnh tracking hay trucking được sử dụng để duy trì tính liên tục và ý thức của chủ nghĩa hiện thực khi nhân vật di chuyển.
Dưới hình thức cổ điển, cảnh quay này duy trì một khung hình giống như ở cảnh quay dài (long take). Dù nó luôn là một trụ cột trong việc làm phim ở Hollywood, cảnh tracking được cải tiến mới là yếu tố chính của bộ phim truyền hình – cảnh “đi bộ và nói chuyện.”

Quan điểm khách quan và bình tĩnh tạo ra khoảng cách đồng cảm giữa khán giả và chủ thể. Đó chính xác là những gì khiến cảnh sau đây từ The Piano Teacher gây phiền muộn.

The Piano Teacher có bề ngoài thanh lịch và đẹp với sự điên rồ và tàn ác ẩn bên dưới. Nó có cả hai mức độ trong gần như mọi cảnh. Thậm chí chuyển động của camera sắc nét của Michael Haneke được thúc đẩy bởi hành động của Erika (Isabelle Huppert). Khung hình vẫn giữ sự chính xác mà dễ dàng bỏ lỡ chuyển động.
Trong ví dụ khác, dolly di chuyển được cung cấp manh mối và tinh tiết bên trong. Ở đây camera không có gì. Nó từ chối giải thích hành vi của Erika. Các khán giả phải tự cố gắng và tìm hiểu hành vi giáo viên piano theo cách của riêng họ. Kết quả là sự đồng cảm rất khó chịu (và một bộ phim rất phiền toái)

Kết luận

Tất nhiên có hàng trăm hay thậm chí hàng ngàn cảnh dolly bên ngoài. Có cảnh chiến đấu chỉ có 1 take như Oldboy. Hoặc là tiết lộ tuyệt vời trong tập cuối của Breaking Bad . Một cảnh quay dolly thông minh có thể làm tỏa sáng ngay cả những cảnh đơn giản nhất. Tất cả những gì bạn cần là một ý tưởng tuyệt vời và một bản nhạc nhỏ.

Cảnh dolly tuyệt vời nào làm bạn nhớ trong các bộ phim yêu thích của bạn? Bạn sử dụng một cảnh dolly để khám phá những ẩn ý trong tác phẩm của bạn như thế nào? Hãy chia sẻ suy nghĩ và các ví dụ của bạn trong phần bình luận.

Rate this post

Để lại ý kiến của bạn:

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chat Live Facebook

Chào bạn, Click vào đây để trò chuyện với Jin Media